Actueel & kennis

Hoeveel leveren maatregelen tegen hittestress nu echt op?

Nieuws 20 juni 2025 Harmen Severiens

Harmen Severiens onderzocht tijdens zijn stage bij Merosch deze vraag met 117 simulaties van 3 casussen, Haarrijn, Lelystad en Otterlo, in 3 softwarepakketten: ENVI-met, Tygron, en UMEP QGIS plug-in. Het doel: kwantificeren van maatregelen tegen hittestress en ervaring opdoen met software in het werkveld.

Hoeveel leveren maatregelen tegen hittestress nu écht op?

Schaduw heeft meer effect dan lage vegetatie op de gevoelstemperatuur overdag op lokale schaal. 30% meer schaduw in de zomer zorgt voor een gemiddelde gevoelstemperatuur die ruim 2 °C lager is, 30% meer vegetatieoppervlak verlaagt dit met nog eens 0,6 °C.

Met groene maatregelen kan dus een significante impact op de gevoelstemperatuur worden gerealiseerd, nog belangrijker in het toekomstige warmere klimaat. Het advies bomen, bomen, bomen blijft dus nog steeds van kracht!

Mijn geveltuintje zorgt niet voor schaduw, heeft het dan wel zin?

Het effect van lage vegetatie op de gevoelstemperatuur overdag is beperkt, maar werkt 's nachts wel degelijk verkoelend. Dat komt doordat de planten nog steeds zorgen voor schaduw op de bodem, ook al kun je er zelf niet onder gaan staan. Ondanks het beperkte effect op hitte overdag, is je geveltuintje nog steeds goed voor je mentale gezondheid en zullen de insecten je dankbaar zijn!

Hoe heb ik mijn onderzoek aangepakt?

  • Drie verschillende software
  • Drie ruimtelijke ontwerpen met verschillende bebouwingsdichtheden en gebouwhoogtes: Haarrijn (Utrecht), Lelystad Campus, en Weversteeg Otterlo
  • Dertien verschillende scenario’s qua hoeveelheid schaduw en vegetatie.
    In totaal maar liefst 117 doorgerekende simulaties, allemaal op basis van de weersgegevens van 1 juli 2015 in De Bilt toen het daar 33 °C werd. De bovenstaande trends waren vergelijkbaar voor Tygron, ENVI-met en de UMEP plug-in.

De windsnelheid heeft een sterk effect op de gesimuleerde gevoelstemperatuur. De maatgevende dag volgens de RIVM-standaard heeft een hoge windsnelheid, een windstille dag (windsnelheid van 0,5 - 1 m/s) lijkt logischer voor een realistische inschatting van extreme hittestress.

Ondanks verschillende bebouwingsdichtheden en gebouwhoogtes zorgden meer schaduw en meer vegetatie voor vergelijkbare afnames in gevoelstemperatuur in de drie de ontwerpen en met de drie softwarepakketten. Een reële inschatting vroeg in het ontwerpproces is dus eenvoudig te maken zonder een volledige berekening uit te voeren van de gevoelstemperatuur

Meer weten? Neem contact met Harmen Severiens of met Arnold van 't Veld.

Actueel & kennis