Inmiddels zitten de eerste 50 schoolgebouwen er op (tranche 2015 en 2016) en is het de ambitie van de gemeente de komende twee jaar nog zon 60 gebouwen aan te pakken. Een complexe opgave met eenvoudige ingrepen.

Basisschool Het Gouden Ei. Bron afbeelding: Botbouw

Vanuit het belang van onze kinderen is het niet meer dan logisch dat we zorg dragen voor een gezonde leeromgeving. Zeker vanuit de wetenschap dat dit ook leidt tot betere leerprestaties. Voor de gemeente Amsterdam was dit de aanleiding om het binnenklimaat in bestaande schoolgebouwen te verbeteren en in de coalitieperiode 2015-2018 jaarlijks circa 10 miljoen beschikbaar te stellen voor gezonde schoolgebouwen. Schoolbesturen betalen mee (cofinanciering). Inmiddels zitten de eerste 50 schoolgebouwen er op (2015 en 2016) en is het de ambitie van de gemeente de komende twee jaar nog zo’n 60 gebouwen aan te pakken. Merosch is adviseur van de gemeente voor het onderzoek, het ontwerp en de uitvoeringsbegeleiding van de scholen voor het project in 2016-2018.

Compenseren neutraliseert kosten

Een voorwaarde die de gemeente Amsterdam stelt, is dat het verbeteren van het binnenklimaat van de schoolgebouwen per saldo niet mag leiden tot hogere exploitatiekosten voor het schoolgebouw. Dit om te voorkomen dat het realiseren van een beter binnenklimaat ten koste zou gaan van de jaarlijkse onderwijsbudgetten. Het verbeteren van het binnenklimaat betekent in veel gevallen het verbeteren van het bestaande of toevoegen van een nieuw ventilatiesysteem. Laatst genoemde systeem verbruikt energie en vraagt onderhoud (o.a. periodiek vervangen filters) en daarmee hogere kosten. Deze hogere exploitatiekosten worden gecompenseerd met energiebesparende maatregelen met een zo kort mogelijke terugverdientijd. Maatregelen die het meeste worden toegepast zijn LEDverlichting en PV-panelen. Oftewel er worden gezonde schoolgebouwen gerealiseerd zonder dat dit leidt tot hogere jaarlasten of CO2-uitstoot.

"Gezondheid en verduurzaming
gaan hand in hand."

Complexe eenvoud

Op zichzelf is het toevoegen en/of verbeteren van de ventilatievoorzieningen in technische zin geen complexe opgave. Toch zijn er de nodige uitdagingen. De eerste is dat, bij met name de gebouwen uit de periode van na 1970, de beschikbare ruimte binnen de school zeer beperkt is voor het aanbrengen van aanvullende voorzieningen. Dit vraagt de nodige creativiteit om te komen met oplossingen die passen binnen het budget en geen ruimtelijke belemmeringen opleveren. Een afweging die hier vaak naar voren komt, is een centraal systeem voor meerdere lokalen of per lokaal een decentraal systeem. Beide oplossingen hebben hun specifieke voor- en nadelen. Een centraal systeem in bestaande bouw is relatief duur in aanschaf. Een decentraal systeem is relatief duur in onderhoud. Ook de eisen van Welstand, de mogelijke aanwezigheid van asbest en het budgettaire kader maken dat er voldoende ingrediënten aanwezig zijn om te spreken van een uitdagende klus.

Communicatie met een hoofdletter C

Het Projectmanagementbureau (PMB) is namens de gemeente Amsterdam opdrachtnemer van het project en daarmee opdrachtgever voor Merosch. Vanuit zowel PMB als Merosch zijn meerdere projectleiders bij het project betrokken. Daarnaast zijn circa 20 schoolbesturen met ieder weer hun eigen scholen en bijbehorende directies en aannemers (die vanuit een raamcontract – Europese aanbesteding - door de gemeente zijn geselecteerd) bij het project betrokken. Oftewel veel partijen met verschillende achtergronden en belangen. Een project per schoolgebouw dat in een relatief korte periode loopt. Het spreekt voor zich dat een zorgvuldige communicatie op het juiste niveau en op het goede moment met de juiste persoon essentieel is.

Innoveren en optimaliseren

Aan de levering van ventilatiesystemen zit een onderhoudscontract van tien jaar vast. Dit met als doel om jaren na realisatie van het project te borgen dat er sprake blijft van een gezond binnenklimaat. Bij de eerste 20 schoolgebouwen in 2015 is in circa 10 scholen elk lokaal voorzien van een decentraal ventilatiesysteem, in dit geval van Itho en NedAir. De systemen zijn qua uitvoering en concept relatief nieuw. Dit was de reden voor de gemeente Amsterdam om extra aandacht te besteden aan de kwaliteitsborging en om kennis op te doen voor verdere optimalisaties. De komende periode worden de projecten met ventilatiesystemen daarom gemonitord. Hierbij wordt gekeken naar de harde meetdata zoals temperatuur, geluid en energiegebruik en naar de “zachte” data zoals de gebruikerservaringen van docenten.

 

Terug naar het overzicht

"Als men ziet wat juist is, en het nalaat, is het gebrek aan moed."
Confusius 551 v.c. - 479 v.c.