Komende tijd wordt intensief samengewerkt om een plan te maken voor de herontwikkeling van deelgebied 5 van Merwedekanaalzone in Utrecht.

Bron afbeeldingen: Marco Broekman en OKRA

Door gemeente Utrecht wordt volop ingezet op duurzame en binnenstedelijke verdichting. Merwede, de herontwikkeling van deelgebied 5 van Merwedekanaalzone in Utrecht, is door de gemeente aangewezen als een van de vier prioritaire gebiedsontwikkelingen. Merosch is duurzaamheidsadviseur op het gebied van energie gezondheid en circulariteit en onderdeel van het ontwerpteam van dit deelgebied. Met 24 hectare is dit een van de grootste binnenstedelijke herontwikkelingen in Nederland. Het is de bedoeling dat er vijf- tot zesduizend woningen worden gebouwd en circa 80.000 m2 aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen. De ambitie is om het gebied gasloos en energieneutraal te ontwikkelen, waarbij zelfs aan een Nul-Op-de-Meter (NOM) gebied gedacht wordt. Het moet een gezonde, duurzame en levendige stadswijk worden. Merosch geeft advies toegespitst op algehele duurzaamheid van het gebied, welke zijn onderverdeeld in de vier thema’s energie, gezondheid, circulair bouwen en water.

Ontwerp dak en gevel spannende integrale opgave

Men wil zeer energiezuinige gebouwen, met een lage energievraag. Hierbij wordt de bebouwde omgeving efficiënt benut voor de opwek van zonne-energie. Hierbij wordt ook de nodige aandacht geschonken aan de esthetische en ruimtelijke aspecten van de energieopwekking. Het is een spannende integrale opgave om daken en gevels optimaal en maximaal in te zetten voor de opwekking van energie (inpassing powernests en zonnepanelen). Daarnaast wordt gekeken naar de inpassing van groen binnen de esthetische randvoorwaarden. Er worden verschillende simulaties gemaakt en ontwerpsessies gehouden om dit op een goede manier uit te werken. Voor de warmtevoorziening wordt op verschillende manieren gekeken hoe er slim en efficiënt gebruik van de bodem en het oppervlaktewater (Merwedekanaal) voor warmte- en koude opslag of -levering gemaakt kan worden. De flexibiliteit van het energiesysteem om verschillende bouwsnelheden en de nieuwe technologische ontwikkelingen op te vangen zijn bij een gebiedsontwikkeling, die circa 20 jaar gaat duren, essentieel. Ook de input van de door Merosch uitgevoerde marktverkenning met vijf verschillende energiebedrijven heeft bijgedragen aan de visievorming van het gebied. Zoals genoemd is het doel een volledige energieneutrale wijk te ontwikkelen. Echter met de hoogbouw die van toepassing is, gaat dit ruimtelijk/technisch niet lukken. Daarom wordt ook buiten Merwede gekeken naar extra opwekking van duurzame energie. Hiermee wil men de bewoners NOM-woningen aanbieden inclusief bijbehorende financiële voordelen. Binnen de huidige wet- en regelgeving is dit echter niet mogelijk. Vandaar dat Merosch nu samen met de Stroomversnelling en RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) kijkt naar mogelijke aanpassingen c.q. alternatieven op dit vlak.

Healthy Urban Living

De doelstelling is om een buitengewoon gezonde stadswijk te creëren. De openbare ruimte wordt primair ingericht voor voetgangers en fietsers. Auto’s worden zoveel mogelijk buiten de wijk gehouden plus de mogelijkheid om deelauto’s/ fietsen te realiseren. De wijk wordt autoluw, waardoor uitstoot en geluidsoverlast beperkt blijft. Daarbij wordt gekeken of extreem lage parkeernormen aangehouden kunnen worden, waarbij uitsluitend ingezet wordt op enkele honderden elektrische deelauto’s. Met het oog op gezondheid wordt ook stevig ingezet op klimaatadaptatie. Enerzijds op het reduceren van de cityheatrstressen anderzijds op het op kunnen vangen van extreme regenval.

Circulaire gebiedsontwikkeling

Met het ontwerp en de plannen van Merwede wordt rekening gehouden met circulair ontwerpen. Uitgangspunt is een grondstoffenpaspoort. Met Madaster wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een grondstoffenpaspoort op gebiedsniveau, gekoppeld aan verschillende andere aspecten zoals hypotheken en bouwaanvragen. Daarnaast wordt gekeken hoe bestaande gebouwen circulair gesloopt worden en binnen of buiten het gebied gebruikt worden als grondstoffenbank.

Nieuwe sanitatie

Onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met LEAF naar de mogelijkheden van decentrale sanitatie, waarbij grijs water (wasmachine- en douchewater) en zwart water (toiletwater) apart ingezameld wordt. Uit het zwarte water kan vervolgens struviet (te gebruiken voor kunstmest) en biogas door vergisting gewonnen worden en zo grondstoffen en energie gewonnen worden. Hiermee kan de volledige waterkringloop van het gebied worden gesloten. Gemeente Utrecht als rioolbeheerder en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden zijn nauw betrokken bij het onderzoek.

Bekijk de video over dit project.

Bekijk het schetsontwerp stedenbouwkundig plan (PDF, 48 MB)

Lees hier het persbericht van 30 oktober 2017

Terug naar het overzicht

"Als men ziet wat juist is, en het nalaat, is het gebrek aan moed."
Confusius 551 v.c. - 479 v.c.